Back to All Events

Móðir Guðs og hirðir Íslands

  • Breiðholtskirkja 5 Þangbakki Reykjavík, Reykjavíkurborg, 109 Iceland (map)

Cantores Islandiae flytja ásamt hljóðfæraleikurum brot úr Þorlákstíðum, íslenskum tíðasöng til heiðurs Þorláki helga Skálholtsbiskupi, og fjölbreytta tónlist, íslenska og evrópska, til heiðurs Maríu guðsmóður.

Þorlákstíðir

Þorlákstíðir eru tíðagjörð sem sungin var til heiðurs Þorláki helga Þórhallssyni, biskupi í Skálholti á 12. öld. Hann lést á Þorláksmessu árið 1193 og ekki leið á löngu þar til hann var tekinn í heilagra manna tölu, fyrstur Íslendinga. Tíðirnar eru varðveittar í einu handriti sem talið er að hafi verið skrifað í Skálholti kringum árið 1400. Eru þær einstakur menningararfur Íslendinga og bera vitni þeirri stöðu sem Þorlákur hafði í kaþólskri tíð. Handritið er varðveitt á Árnastofnun í Reykjavík.

María mey í kristinni trú á 15. öld

María mey, móðir Krists, hefur gegnt lykilhlutverki í kristinni trú frá öndverðu. Í kaþólskri hefð er hún ekki aðeins fyrirmynd trúar og hreinleika heldur einnig máttugur meðalgöngumaður milli Guðs og manna. Á miðöldum blómstraði Maríudýrkun víða í Evrópu, ekki síst á 15. öld, og hún var hyllt í helgisiðum, myndlist og tónlist.

Á Íslandi hafði María sérstaka stöðu í trúarlífi landsmanna. Maríukvæði og sálmar, bæði á latínu og íslensku, voru sungnir í klaustrum og kirkjum. Handrit frá þessum tíma sýna hversu djúpstæð áhrif hún hafði á andlegt líf þjóðarinnar. Þótt Ísland væri fjarri háborgum kristinnar kirkju í Evrópu var Maríudýrkun hér svipuð og annars staðar. Sérstök áhersla var lögð á bænir og helgisiði henni til heiðurs.

Á 15. öld náði þessi dýrkun nýjum hæðum með útbreiðslu Maríutexta og tónlistar sem hylltu hana sem himnadrottningu og móður miskunnar. Í helgisiðum, bænaljóðum og tónverkum lifði þessi arfleifð góðu lífi fram að siðaskiptum.

Cantores Islandiae

Sönghópurinn Cantores Islandiae var stofnaður árið 2018. Hópurinn leggur sérstaka áherslu á gregorssöng en takmarkar sig þó ekki við hann. Verkefnaval kórsins er einstakt að því leyti að fáir aðrir hópar á Íslandi halda á lofti miðalda- og snemmtónlist á sambærilegan hátt. Meðal verkefna sem hópurinn hefur staðið að undanfarin misseri má nefna flutning á Maríumessu (La Messe de Nostre Dame) eftir miðaldatónskáldið Guillaume de Machaut sem flutt var á þrennum tónleikum veturinn 2023–2024. Var það í fyrsta sinn sem Maríumessa Machauts var flutt í heild sinni á Íslandi. Cantores Islandiae taka reglulega þátt í samstarfi við annað tónlistarfólk, til að mynda tónlistarhópinn Umbru, Schola Cantorum og Scandinavian Cornetts & Sackbuts.

Í ágúst árið 2025 fóru Cantores Islandiae í tónleikaferð til Noregs og Danmerkur þar sem Maríumessa Machauts var flutt á fimm tónleikum auk þess sem sönghópurinn tók þátt í miðaldahátíðinni í Horsens.

Cantores Islandiae hafa í auknum mæli einbeitt sér að hljóðritun á íslenskum tónlistararfi frá miðöldum. Árið 2024 hljóðritaði hópurinn söng úr Gufudalsgrallara, handriti frá því um 1450, í samstarfi við Árnastofnun. Það hljóðrit er hluti af handritasýningu í Eddu sem opnuð var í nóvember sama ár. Í desember árið 2025 kom fyrsta hljómplata sönghópsins út með síðari aftansöng Þorlákstíða.

Ágúst Ingi Ágústsson, stjórnandi Cantores Islandiae, lauk kantorsprófi frá Tónskóla þjóðkirkjunnar árið 1998 þar sem Hörður Áskelsson var aðalkennari hans. Árið 2008 lauk hann einleiksáfanga á orgel við sama skóla, einnig undir handleiðslu Harðar. Árið 2024 útskrifaðist Ágúst af kirkjutónlistarbraut Listaháskóla Íslands. Ágúst hefur stjórnað sönghópnum Cantores Islandiae frá stofnun árið 2018.

Previous
Previous
January 17

Nostalgía

Next
Next
March 21

Dúettsins skuggar